या लेखाची प्रस्तावना:
Psoriasis vs Winter Eczema: How to identify the difference? in marathi – हिवाळा सुरू होतो आणि अचानक तुमच्या त्वचेच्या समस्या सुरू होतात. त्वचेवर लाल चट्टे येतात, खाज वाढते आणि त्वचा कोरडी पडते. दरवर्षी अनेक लोक तेच प्रश्न विचारतात: “ही सोरायसिस आहे की फक्त हिवाळ्यातील एक्झिमा आहे?” चला, सोरायसिस आणि हिवाळ्यातील एक्झिमा यातील मुख्य फरक समजून घेऊया:
सोरायसिस कसा जाणवतो
सोरायसिस ही केवळ त्वचेची समस्या नाही, तर ती तुमच्या रोगप्रतिकारशक्तीशी संबंधित आहे. रोगप्रतिकारशक्ती अति-सक्रिय होते आणि परिणामी, तुमच्या त्वचेच्या पेशी खूप वेगाने वाढतात. त्या गळून पडत नाहीत; त्याऐवजी, त्या जमा होतात आणि जाड चट्टे तयार करतात.
ज्या लोकांना सोरायसिस आहे, त्यांना खालील लक्षणे दिसतात:
- जाड, उंचवट्याचे लाल चट्टे
- वर चांदीसारखे ते पांढरे खवले
- कोरडेपणासोबत जळजळ किंवा वेदना
- जे चट्टे पुन्हा पुन्हा त्याच ठिकाणी येतात
हे सहसा कोपर, गुडघे, टाळू आणि पाठीच्या खालच्या भागावर दिसून येते. हिवाळ्यात, त्वचेच्या कोरडेपणामुळे तसेच सूर्यप्रकाश कमी मिळाल्याने ही स्थिती अधिकच बिघडू शकते, कारण सूर्यप्रकाशामुळे जळजळ कमी होण्यास मदत होते.
हिवाळ्यातील एक्झिमा कसा जाणवतो
हिवाळ्यातील एक्झिमा हा कोरड्या त्वचेशी अधिक संबंधित आहे, जी कठोर हवामानामुळे संवेदनशील होते. ही एक सामान्य समस्या आहे आणि सामान्य त्वचा असलेल्या लोकांनाही ती होऊ शकते.
ज्या लोकांना हिवाळ्यातील एक्झिमा आहे, त्यांना खालील लक्षणे दिसतात:
- अत्यंत कोरडी, खूप खडबडीत, खाजणारी त्वचा.
- पातळ खवले असलेले लाल ते गुलाबी रंगाचे चट्टे
- ज्या भेगांमध्ये आग किंवा जळजळ होऊ शकते
- त्वचा ताणलेली आणि अस्वस्थ वाटते.
हे सामान्यतः हात, बाहू, पाय किंवा चेहऱ्याच्या भागावर होते, परंतु जेव्हा तुम्ही योग्यरित्या मॉइश्चरायझिंग करण्यास सुरुवात करता किंवा हिवाळा संपतो तेव्हा त्यात सुधारणा होते.
त्यांच्या दिसण्यात काय फरक आहे:
- सोरायसिसचे चट्टे अधिक जाड, सुस्पष्ट असतात आणि त्यावर खवले स्पष्टपणे दिसतात.
- हिवाळ्यातील एक्झिमाचे चट्टे अधिक कोरडे, चिडचिडलेले आणि असमान दिसतात, त्यावर खवले कमी असतात.
- सोरायसिस हा दीर्घकाळ टिकणारा असतो, तर हिवाळ्यातील एक्झिमा चांगल्या त्वचेच्या काळजीने सुधारतो.
हिवाळ्यात दोन्ही समस्या का वाढतात
- हिवाळा त्वचेसाठी चांगला नसतो. थंड हवा, कमी आर्द्रता, गरम पाण्याने अंघोळ आणि घरातील हीटिंग या सर्वांमुळे त्वचेतील ओलावा कमी होतो.
- एक्झिमासाठी, याचा अर्थ त्वचेच्या संरक्षक थराला नुकसान पोहोचणे.
- यामुळे सोरायसिसमध्ये सूज आणि त्रास वाढू शकतो.
म्हणूनच थंडीच्या महिन्यांत या दोन्ही समस्या अनेकदा वाढतात.
तुम्हाला यापैकी कोणती समस्या आहे?
जर तुम्हाला खालील लक्षणे असतील, तर तुम्हाला सोरायसिस असू शकतो:
- त्वचेवर जाड आणि खवले असलेले चट्टे आहेत.
- तेच चट्टे पुन्हा पुन्हा त्याच ठिकाणी येतात.
- कुटुंबामध्ये सोरायसिसचा इतिहास आहे.
जर तुम्हाला खालील लक्षणे असतील, तर तुम्हाला हिवाळी एक्झिमा असू शकतो:
- तुमची त्वचा फक्त हिवाळ्यात खूप कोरडी आणि खाजणारी होते.
- मॉइश्चरायझरमुळे एक्झिमामध्ये खूप आराम मिळतो.
- उबदार हवामानामुळे त्यात सुधारणा होते.
जर तुम्हाला अजूनही खात्री नसेल, तर ते अगदी सामान्य आहे, कारण बहुतेक लोकांना खात्री नसते. एक त्वचारोगतज्ञ फरक ओळखण्यास आणि योग्य उपचारांबद्दल सल्ला देण्यास मदत करू शकेल.
फरक समजून घेणे महत्त्वाचे का आहे
- एक्झिमाप्रमाणे सोरायसिसवर उपचार केल्यास लक्षणांपासून आराम मिळणार नाही, किंवा याउलटही होऊ शकते.
- सूज नियंत्रित करण्यासाठी सोरायसिसवर आरोग्य सेवा प्रदात्याकडून उपचारांची आवश्यकता असू शकते.
- हिवाळी एक्झिमावर तीव्र मॉइश्चरायझिंग उपचारांचा चांगला परिणाम होतो.
- योग्य निदान = लवकर आराम आणि निरोगी त्वचा.
निष्कर्ष:
सोरायसिस आणि हिवाळी एक्झिमा दिसायला सारखे असले तरी, त्यांची कारणे वेगळी आहेत. सोरायसिस रोगप्रतिकारशक्तीमुळे होतो, तर हिवाळी एक्झिमा मुख्यत्वे कोरडेपणा आणि त्वचेच्या संवेदनशीलतेमुळे होतो. तुमची त्वचा समजून घेणे आणि लवकर उपाययोजना केल्यास हिवाळा अधिक आरामदायक होऊ शकतो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
१. हिवाळी एक्झिमाचे सोरायसिसमध्ये रूपांतर होऊ शकते का?
नाही. हे दोन वेगवेगळे आजार आहेत आणि एकाचे दुसऱ्यामध्ये रूपांतर होत नाही.
२. सोरायसिस कधी पूर्णपणे बरा होतो का?
सोरायसिस हा एक दीर्घकाळ टिकणारा आजार आहे, परंतु लक्षणे नियंत्रित केली जाऊ शकतात आणि दीर्घकाळासाठी त्यात सुधारणा होऊ शकते.
३. हिवाळी एक्झिमा कायमस्वरूपी असतो का?
नाही. तो सहसा हंगामी असतो आणि योग्य काळजी घेतल्यास व उबदार हवामानामुळे त्यात सुधारणा होते.
४. मला खात्री नसल्यास मी डॉक्टरांना भेटायला हवे का?
होय. जर लक्षणे सतत राहत असतील, वेदनादायक असतील किंवा वाढत असतील, तर त्वचारोगतज्ञ योग्य निदान करू शकतात.
५. मॉइश्चरायझर दोन्ही आजारांमध्ये मदत करतात का?
होय, मॉइश्चरायझर दोन्हीमध्ये मदत करतात, परंतु सोरायसिससाठी अनेकदा अतिरिक्त वैद्यकीय उपचारांची आवश्यकता असते.
लेखक –
हा लेख डॉ. आर. एस. सोनावणे यांनी लिहिला आहे.
एम.डी. (होमिओपॅथी), डीआय (होमिओपॅथी), लंडन
भारतातील सोरायसिस विशेषज्ञ डॉक्टर.
डॉ. आर. एस. सोनावणे हे भारतातील पहिले होमिओपॅथिक सोरायसिस विशेषज्ञ आहेत, ज्यांना सोरायसिस आणि संबंधित जुनाट त्वचेच्या आजारांवर सर्वांगीण, रुग्ण-केंद्रित दृष्टिकोनाने उपचार करण्याचा ३९ वर्षांहून अधिक समर्पित अनुभव आहे. त्यांनी होमिओपॅथीमध्ये प्रगत प्रशिक्षण घेतले आहे आणि त्यांनी हजारो रुग्णांना केवळ लक्षणांवर नव्हे, तर आजाराच्या मूळ कारणावर उपचार करणाऱ्या, रोगप्रतिकारशक्ती संतुलित करणाऱ्या वैयक्तिक उपचार योजनांद्वारे सोरायसिसपासून दीर्घकाळ आराम मिळवून दिला आहे.
डॉ. आर. एस. सोनावणे यांच्याकडून अशाच प्रकारच्या अधिक टिप्स आणि माहितीसाठी, त्यांना येथे फॉलो करा –