या लेखाची प्रस्तावना:
Why do Psoriasis patients feel more itching in Winter? in Marathi. सोरायसिसचे मुख्य लक्षण म्हणजे त्वचेचा कोरडेपणा आणि खाज. सोरायसिसने ग्रस्त असलेले अनेक रुग्ण असे निरीक्षण करतात की हिवाळ्यात त्यांची लक्षणे, विशेषतः खाज, अधिकच वाढते. असे का घडते, कारण थंड हवामानामुळे त्वचा आणखी कोरडी होते, जी सोरायसिसमुळे आधीच कोरडी झालेली असते.
हिवाळ्यात खाज का वाढते आणि मूलभूत त्वचेची काळजी कशी मदत करू शकते हे समजून घेण्यासाठी, सोरायसिसमध्ये त्वचेचे काय होते हे प्रथम समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
प्रथमत: सोरायसिस म्हणजे काय ते समजून घेऊया:
सोरायसिस हा त्वचेचा एक आजार किंवा स्वयंप्रतिकार स्थिती आहे, ज्यामध्ये शरीर नेहमीपेक्षा खूप वेगाने त्वचेच्या पेशी तयार करते. सोरायसिसचे मुख्य लक्षण म्हणजे त्वचेचा कोरडेपणा. सोरायसिसमध्ये, शरीर नेहमीपेक्षा खूप वेगाने त्वचेच्या पेशी तयार करते आणि या अतिरिक्त पेशी त्वचेवर थरांच्या स्वरूपात जमा होतात. या पेशी थरांच्या स्वरूपात असतात आणि जेव्हा त्या एकमेकांपासून वेगळ्या होतात, तेव्हा त्यामुळे खाज आणि कोरडेपणा येतो. हेच हिवाळ्यात सोरायसिसची खाज वाढण्याचे मुख्य कारण आहे, कारण हिवाळ्यात आधीच थंडी असते आणि या थंडीमुळे तुमची त्वचा आधीच कोरडी झालेली असते.
सोरायसिसमध्ये त्वचेमध्ये नेमके काय होते:
- सोरायसिसमध्ये, नेहमीपेक्षा त्वचेच्या पेशींचे उत्पादन वाढते.
- अतिरिक्त त्वचेच्या पेशी ह्या थरांच्या स्वरूपात येतात.
- जेव्हा हे थर एकमेकांपासून वेगळे होतात, तेव्हा त्यामुळे खाज आणि कोरडेपणा येतो.
हिवाळ्यात सोरायसिसची खाज का वाढते:
हिवाळ्यात, वातावरणात आधीच थंडी आणि कोरडेपणा असतो, ज्यामुळे त्वचा नैसर्गिकरित्या कोरडी होते. सोरायसिसच्या रुग्णांमध्ये, आधीच कोरडेपणा असतो, त्यामुळे दोन्ही परिस्थिती एकत्र येतात आणि स्थिती अधिकच बिघडते व रुग्णांना जास्त खाज येते. या वाढलेल्या कोरडेपणामुळे खालील गोष्टी होतात:
- अधिक खाज
- अधिक जळजळ
हिवाळ्यात, शरीर बाहेरील थंडीपासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी त्वचेचे जाड थर तयार करण्याचा प्रयत्न करते, ज्यामुळे कोरडेपणा आणि खाज आणखी वाढू शकते.
सोरायसिसमध्ये रक्ताभिसरणाची भूमिका:
हिवाळ्यात, त्वचेकडे रक्ताभिसरण कमी होते कारण शरीर महत्त्वाच्या अवयवांना उबदार ठेवण्यावर लक्ष केंद्रित करते. परिणामी:
- त्वचेला कमी ओलावा मिळतो.
- त्वचा सामान्य वेळेपेक्षा जास्त कोरडी होते.
- सोरायसिसची स्थिती अधिक गंभीर होते.
हिवाळ्यात मॉइश्चरायझर अधिक महत्त्वाचे का आहेत:
सोरायसिसचे रुग्ण विविध प्रकारचे मॉइश्चरायझर, तेल, लोशन आणि जेली वापरतात, जे त्वचेतील ओलावा टिकवून ठेवण्यास मदत करतात. पण येथे आम्ही सोरायसिसच्या रुग्णांसाठी कोणता मॉइश्चरायझर सर्वोत्तम आहे हे सुचवत आहोत:
- मॉइश्चरायझर जितका घट्ट असेल, तितका तो सोरायसिससाठी चांगला काम करतो.
- घट्ट मॉइश्चरायझर त्वचेवर जास्त काळ टिकतात.
- जेली देखील सोरायसिससाठी चांगल्या असतात.
- तेलकट आणि घट्ट मॉइश्चरायझर त्वचेवर जास्त काळ टिकतात आणि त्वचेतील ओलावा टिकवून ठेवण्यास मदत करतात.
मॉइश्चरायझर त्वचेचे संरक्षण करण्यासाठी त्वचेची छिद्रे पुरेशी बंद करतो.
मॉइश्चरायझर लावण्याची सर्वोत्तम वेळ:
- आंघोळीनंतर ३ मिनिटांच्या आत मॉइश्चरायझर लावावा, कारण यामुळे ओलावा त्वचेत टिकवून ठेवण्यास मदत होते.
- दिवसा बहुतेकदा क्रीम आणि रात्री जेली वापरा, कारण जेली तेलकट आणि घट्ट असल्याने कपड्यांवर डाग पडू शकतात, तसेच नेहमी भरपूर क्रीम आणि जेली लावा.
काही अतिरिक्त टिप्स:
- रात्री तसेच दिवसा मॉइश्चरायझर लावा.
- नियमितपणे मॉइश्चरायझर वापरा.
- योग्य उपचार घ्या. बरे होण्यासाठी उपचारांना जास्त वेळ लागू शकतो, परंतु सातत्य महत्त्वाचे आहे.
- गरम कपडे वापरा.
- शरीरात पाण्याची पातळी योग्य ठेवा. अधिकाधिक पाणी प्या.
निष्कर्ष:
सोरायसिसमुळे त्वचेचे जाड थर तयार होतात, ज्यामुळे त्वचेच्या पेशींच्या निर्मितीला गती मिळते. हे थर वेगळे झाल्यामुळे कोरडेपणा, खाज आणि अस्वस्थता येते. हिवाळ्यात थंड, कोरड्या हवामानामुळे आणि त्वचेकडे रक्तप्रवाह कमी झाल्यामुळे कोरडेपणा आणि खाज वाढते.
घट्ट मॉइश्चरायझरचा वारंवार वापर, विशेषतः योग्य वेळी लावल्यास, त्वचेतील ओलावा टिकवून ठेवण्यास आणि त्याचे संरक्षण करण्यास मदत करतो. नियमित काळजी आणि त्वचेच्या संरक्षणाने सोरायसिसची खाज आणि अस्वस्थता लक्षणीयरीत्या कमी केली जाऊ शकते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न:
१. सोरायसिसमुळे खाज का येते?
सोरायसिसमुळे त्वचेच्या पेशींची निर्मिती वेगाने होते, ज्यामुळे त्वचेवर थर तयार होतात. जेव्हा हे थर एकमेकांपासून वेगळे होतात, तेव्हा खाज, कोरडेपणा आणि अस्वस्थता येते.
२. सोरायसिसमध्ये हिवाळ्यात खाज का वाढते?
हिवाळ्यातील हवामान थंड आणि कोरडे असते, ज्यामुळे त्वचा नैसर्गिकरित्या कोरडी होते. सोरायसिसमुळे आधीच कोरडेपणा असतो, त्यामुळे हिवाळ्यात ही स्थिती आणखी बिघडते, ज्यामुळे खाज आणि जळजळ वाढते.
३. हिवाळ्यात रक्तसंचार सोरायसिसवर कसा परिणाम करतो?
हिवाळ्यात, शरीर महत्त्वाच्या अवयवांना उबदार ठेवण्यावर लक्ष केंद्रित करत असल्याने त्वचेकडे रक्तसंचार कमी होतो. याचा अर्थ त्वचेपर्यंत कमी ओलावा पोहोचतो, ज्यामुळे सोरायसिसची त्वचा अधिक कोरडी आणि त्रासदायक होते.
४. सोरायसिससाठी मॉइश्चरायझर महत्त्वाचे का आहेत?
मॉइश्चरायझर त्वचेतील ओलावा टिकवून ठेवण्यास मदत करतात. दाट आणि तेलकट मॉइश्चरायझर त्वचेवर जास्त वेळ टिकतात आणि त्वचेतील ओलावा टिकवून ठेवण्यास मदत करतात, ज्यामुळे कोरडेपणा आणि खाज कमी होते.
५. मॉइश्चरायझर लावण्याची सर्वोत्तम वेळ कोणती आहे?
आंघोळीनंतर ३ मिनिटांच्या आत मॉइश्चरायझर लावण्याची सर्वोत्तम वेळ आहे. यामुळे ओलावा बाष्पीभवन होण्यापूर्वीच त्वचेत टिकवून ठेवण्यास मदत होते आणि त्वचेचे पाणी कमी होण्यापासून संरक्षण होते.
६. मॉइश्चरायझर किती वेळा लावावे?
मॉइश्चरायझर दिवसा आणि रात्री लावावे. याचा नियमित आणि सातत्यपूर्ण वापर त्वचेचे संरक्षण करण्यास मदत करतो आणि कालांतराने खाज कमी करतो
लेखक –
हा लेख डॉ. आर. एस. सोनावणे यांनी लिहिला आहे.
एम.डी. (होमिओपॅथी), डीआय (होमिओपॅथी), लंडन
भारतातील सोरायसिस विशेषज्ञ डॉक्टर.
डॉ. आर. एस. सोनावणे हे भारतातील पहिले होमिओपॅथिक सोरायसिस विशेषज्ञ आहेत, ज्यांना सोरायसिस आणि संबंधित जुनाट त्वचेच्या आजारांवर सर्वांगीण, रुग्ण-केंद्रित दृष्टिकोनाने उपचार करण्याचा ३९ वर्षांहून अधिक समर्पित अनुभव आहे. त्यांनी होमिओपॅथीमध्ये प्रगत प्रशिक्षण घेतले आहे आणि त्यांनी हजारो रुग्णांना केवळ लक्षणांवर नव्हे, तर आजाराच्या मूळ कारणावर उपचार करणाऱ्या, रोगप्रतिकारशक्ती संतुलित करणाऱ्या वैयक्तिक उपचार योजनांद्वारे सोरायसिसपासून दीर्घकाळ आराम मिळवून दिला आहे.
डॉ. आर. एस. सोनावणे यांच्याकडून अशाच प्रकारच्या अधिक टिप्स आणि माहितीसाठी, त्यांना येथे फॉलो करा –