प्रस्तावना:
टाळूवरील सोरायसिसची लक्षणे: हा फक्त कोंडा नसू शकतो – Scalp Psoriasis Symptoms: When It May Not Be Dandruff in marathi – खांद्यावर पांढरे कण पडलेले दिसतात. पहिल्यांदा वाटते, हा नेहमीचा कोंडा असावा. मग आपण केस धुण्याची पद्धत बदलतो, वेगळा शाम्पू वापरतो आणि काही दिवस वाट पाहतो. पण कोंडा पुन्हा पुन्हा येत राहतो.
हळूहळू टाळूला जास्त खाज येऊ लागते. एखाद्या ठिकाणी त्वचा जाड किंवा खडबडीत वाटते. कधी कधी हा त्रास केसांच्या पुढच्या कडेपर्यंत किंवा कानामागेही दिसू लागतो.
अशावेळी एक प्रश्न मनात येतो, हा खरंच कोंडा आहे का, की टाळूवरचा सोरायसिस असू शकतो? टाळूवरील सोरायसिस सुरुवातीला कोंड्यासारखा दिसू शकतो. त्यामुळे दोन्हीमधील फरक समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
टाळूवरील सोरायसिसला कोंडा का समजले जाते?
कोंड्यामध्ये टाळूवर खवले पडू शकतात आणि खाजही येऊ शकते. सोरायसिसमध्येही खवले आणि खाज दिसू शकते. म्हणून केवळ खवले दिसत आहेत म्हणून तो कोंडा आहे असे ठरवता येत नाही.
सोरायसिसमध्ये त्वचेवर जाड, उठावदार आणि स्पष्ट सीमा असलेले चट्टे तयार होऊ शकतात. त्यावर पांढरट किंवा चंदेरी रंगाचे जाड खवले दिसू शकतात. म्हणून टाळूवरील संपूर्ण बदल पाहणे महत्त्वाचे आहे.
टाळूवरील सोरायसिसची कोणती लक्षणे लक्षात घ्यावीत?
१. खवले जाड आणि त्वचेला चिकटलेले दिसतात
सामान्य कोंड्यामध्ये अनेकदा बारीक आणि सहज खाली पडणारे खवले दिसतात. सोरायसिसमध्ये खवले जाड असू शकतात आणि ते टाळूवरील एखाद्या विशिष्ट भागावर अधिक प्रमाणात दिसतात. काही वेळा त्यांना चंदेरी-पांढरट रंगाची छटा दिसते.
२. खवल्याखाली त्वचा जाड किंवा उठावदार वाटते
हे एक महत्त्वाचे लक्षण असू शकते. साध्या कोरडेपणासारखे न वाटता एखादा भाग जाड, खडबडीत किंवा उठावदार जाणवू शकतो. हा भाग केसांमध्ये लपलेला छोटा भाग असू शकतो किंवा टाळूचा मोठा भाग प्रभावित होऊ शकतो.
३. त्रास केसांच्या कडेबाहेर दिसतो
टाळूवरील सोरायसिस कधी कधी केसांच्या पुढील कडेपर्यंत पोहोचतो. काही लोकांमध्ये तो कपाळाजवळ, मानेच्या मागील भागात किंवा कानामागेही दिसू शकतो. असा बदल दिसत असल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू नये.
४. खाज वारंवार किंवा खूप जास्त येते
खाज येणे म्हणजे सोरायसिसच आहे असे नाही. कोंड्यामध्येही खाज येऊ शकते. परंतु टाळूवरील सोरायसिसमध्ये खाज सौम्य असण्यापासून खूप तीव्र असण्यापर्यंत असू शकते. काही लोकांना त्यामुळे झोप किंवा दैनंदिन कामांवरही परिणाम होतो. वारंवार खाजवल्यामुळे त्वचेला इजा होऊ शकते. खाजवल्याने सोरायसिसचे चट्टे आणखी जाड होऊ शकतात, रक्त येऊ शकते आणि काही वेळा केस तात्पुरते गळू शकतात.
५. टाळू दुखते किंवा जळजळ होते
काही लोकांना फक्त खाज येत नाही. टाळू दुखणे, जळजळ होणे किंवा त्वचा खूप संवेदनशील वाटणे असेही त्रास होऊ शकतात. असा त्रास वारंवार होत असेल तर त्याला फक्त कोंडा समजून दुर्लक्ष करू नका.
सोरायसिसमुळे केस गळतात का?
टाळूवरील सोरायसिस असल्यामुळे कायमचे केस गळतीलच असे नाही. परंतु खूप खाजवणे किंवा जाड खवले जोराने काढणे यामुळे केस तुटू किंवा तात्पुरते गळू शकतात. टाळूवरील समस्या नियंत्रणात आल्यानंतर केस पुन्हा वाढू शकतात. म्हणून नखांनी खवले खरवडून काढण्याचा प्रयत्न करू नका.
कोंडा, कोरडा टाळू की सोरायसिस?
टाळूवर खवले पडण्याची अनेक कारणे असू शकतात. कोंड्यामध्ये खाज आणि पांढरे खवले दिसू शकतात. टाळूची त्वचा खूप कोरडी झाल्यासही खाज आणि खवले पडू शकतात. काही केसांच्या प्रसाधनांमुळे किंवा वातावरणातील कोरडेपणामुळेही टाळूची त्वचा त्रासू शकते.
सोरायसिसमध्ये मात्र जाड, उठावदार आणि स्पष्ट सीमा असलेले चट्टे दिसू शकतात. याशिवाय त्वचेची इतर काही विकारस्थितीही कोंड्यासारखी दिसू शकते. त्यामुळे केवळ कोंड्याचा उपचार करत राहणे नेहमी योग्य ठरेलच असे नाही.
वारंवार खाजवल्याने काय होते?
टाळूला खाज आली की नकळत हात तिथे जातो. खाजवल्यानंतर काही क्षण आराम मिळतो. पण वारंवार खाजवल्याने त्वचेची जळजळ वाढू शकते. सोरायसिस असल्यास चट्टे अधिक जाड होऊ शकतात, रक्त येऊ शकते आणि केस तात्पुरते गळू शकतात. जाड खवले नखांनी खरवडून काढणेही टाळावे.
टाळू कधी तपासून घ्यावा?
खालीलपैकी काही बदल दिसत असल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य ठरू शकते:
- खवले वारंवार परत येत असतील
- टाळूवर जाड किंवा उठावदार भाग दिसत असेल
- खाज खूप जास्त येत असेल
- टाळू दुखत असेल किंवा रक्त येत असेल
- त्रास केसांच्या कडेबाहेर पसरत असेल
- प्रभावित भागाजवळ केस तात्पुरते गळत असतील
- शरीराच्या इतर भागांवरही असे चट्टे दिसत असतील
- हा कोंडा आहे की दुसरा त्वचारोग, याबद्दल खात्री नसेल
टाळूवरील अनेक विकार एकसारखे दिसू शकतात. त्यामुळे त्रास कायम राहिल्यास योग्य तपासणी महत्त्वाची आहे.
तोपर्यंत टाळूची काळजी कशी घ्यावी?
टाळूशी शक्य तितक्या सौम्य पद्धतीने वागा. खवले जोराने खरवडू नका. नखांनी त्वचा काढू नका. टाळूला जळजळ होत असल्यास केसांची निगा राखताना अधिक काळजी घ्या. सोरायसिसचा त्रास वाढलेला असताना टाळूवर ताण देणाऱ्या केसांच्या रचना आणि त्रासदायक उपचार टाळणे चांगले.
सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे प्रत्येक खवलेदार टाळूला कोंडा समजू नका. मूळ कारण समजल्यावरच योग्य उपचाराची दिशा ठरवता येते.
मग हा कोंडा आहे की टाळूवरील सोरायसिस?
फक्त खवले पाहून निश्चित सांगता येत नाही. कोंड्यामध्ये खवले आणि खाज दिसू शकते. सोरायसिसमध्येही हेच दिसू शकते; पण त्यासोबत जाड, उठावदार आणि स्पष्ट सीमा असलेले चट्टे, चंदेरी-पांढरट खवले, तीव्र खाज, दुखणे किंवा केसांच्या कडेबाहेर पसरलेला त्रास दिसू शकतो.
टाळूवरील त्रास पुन्हा पुन्हा होत असेल तर त्याला फक्त कोंडा समजून उपचार करत राहण्यापेक्षा योग्य मार्गदर्शन घेणे चांगले.
निष्कर्ष
टाळूवरील कोंडा हा नेहमीच साधा कोंडा असेल असे नाही. खवले जाड असतील, त्वचा उठावदार वाटत असेल, खाज खूप येत असेल किंवा त्रास केसांच्या कडेबाहेर आणि कानामागे दिसत असेल तर त्याकडे थोडे अधिक लक्ष देणे गरजेचे आहे.
टाळूवरील सोरायसिस सुरुवातीला कोंड्यासारखा दिसू शकतो. त्यामुळे लक्षणे ओळखणे आणि गरज असल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
तुमच्या टाळूवरील त्रास कोंडा आहे की सोरायसिस, याबद्दल शंका आहे का? खवले, खाज, जाड चट्टे किंवा जळजळ वारंवार होत असेल तर योग्य मार्गदर्शन घेणे चांगले. तुमच्या त्वचेच्या समस्येबद्दल मार्गदर्शन घेण्यासाठी Psoriatreat शी संपर्क साधा. – तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
१. कोंडा आणि टाळूवरील सोरायसिस यात फरक कसा ओळखावा?
सोरायसिसमध्ये टाळूवर जाड, उठावदार आणि स्पष्ट सीमा असलेले चट्टे दिसू शकतात. त्यावर चंदेरी-पांढरट खवले असू शकतात. मात्र केवळ या लक्षणांवरून निश्चित निदान करता येत नाही.
२. टाळूवरील सोरायसिस कोंड्यासारखा दिसू शकतो का?
हो. विशेषतः सौम्य सोरायसिसमध्ये खवले आणि खाज कोंड्यासारखी दिसू शकते. चट्ट्यांचा जाडी, आकार आणि ते कुठे आहेत याकडे लक्ष देणे उपयोगी ठरते.
३. टाळूवरील सोरायसिसमुळे केस गळतात का?
जास्त खाजवणे किंवा खवले जोराने काढणे यामुळे केस तात्पुरते गळू शकतात. टाळूवरील समस्या कमी झाल्यानंतर केस पुन्हा वाढू शकतात.
४. टाळूवरील खवले नखांनी काढावेत का?
नाही. जोराने खरवडणे किंवा खवले काढणे टाळावे. त्यामुळे त्वचेची जळजळ, रक्तस्राव आणि सोरायसिसचा त्रास वाढू शकतो.
५. टाळूवरील कोंड्यासाठी तज्ज्ञांचा सल्ला कधी घ्यावा?
खवले सतत राहात असतील, खाज खूप जास्त असेल, टाळू दुखत असेल, रक्त येत असेल, केस गळत असतील किंवा नेहमीच्या कोंड्याच्या उपायांनी त्रास कमी होत नसेल तर तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
लेखक –
हा लेख डॉ. आर. एस. सोनावणे यांनी लिहिला आहे.
एम.डी. (होमिओपॅथी), डीआय (होमिओपॅथी), लंडन
भारतातील सोरायसिस विशेषज्ञ डॉक्टर.
डॉ. आर. एस. सोनावणे हे भारतातील पहिले होमिओपॅथिक सोरायसिस विशेषज्ञ आहेत, ज्यांना सोरायसिस आणि संबंधित जुनाट त्वचेच्या आजारांवर सर्वांगीण, रुग्ण-केंद्रित दृष्टिकोनाने उपचार करण्याचा ४० वर्षांहून अधिक समर्पित अनुभव आहे. त्यांनी होमिओपॅथीमध्ये प्रगत प्रशिक्षण घेतले आहे आणि त्यांनी हजारो रुग्णांना केवळ लक्षणांवर नव्हे, तर आजाराच्या मूळ कारणावर उपचार करणाऱ्या, रोगप्रतिकारशक्ती संतुलित करणाऱ्या वैयक्तिक उपचार योजनांद्वारे सोरायसिसपासून दीर्घकाळ आराम मिळवून दिला आहे.
डॉ. आर. एस. सोनावणे यांच्याकडून अशाच प्रकारच्या अधिक टिप्स आणि माहितीसाठी, त्यांना येथे फॉलो करा –
https://www.instagram.com/psoriatreat
https://www.linkedin.com/in/psoriatreat
तुमच्या सोरायसिसची तीव्रता पहा – Psoriasis Severity Calculator
[Disclaimer – The images used in this article are for educational and reference purposes only. They are not original patient photographs from Psoriatreat and should not be used for self-diagnosis. Skin conditions can look different from person to person, and a healthcare professional should assess persistent or unusual skin changes.]